Nu ik deze foto post van een complete set onderzetters ben ik verbaasd hoe mooi dat eruitziet. Ook deze set kwam ik in mijn vakantie tegen bij een kringloop. Gekocht omdat het een klein prijsje was voor de hele set en de houder echt zo’n jaren ’60 houder is van goudkleurig metaal. Ik ben wel super verbaasd dat deze set de loop der tijden heeft overleefd (waarschijnlijk heeft het altijd achterin een kast gestaan en niemand heeft het gebruikt of misschien wel gekregen van die ene tante die maar één keer per jaar op bezoek komt en bij het serveren van het advocaatje met slagroom dan nog even de set op tafel gezet om te showen dat het nog steeds bestaat). Want het is een werkelijkheid erg onpraktische houder. Dat het niemand is overkomen dat het is vastgepakt en alles er uitgekiept is in duizend stukken op de grond is beland. Dank u wel, zuinige Nederlander!
Ik heb al vaker onderzetters laten zien in mijn blog. Deze kwamen onlangs op mijn pad. Een complete doos vol met 12 dezelfde in een lichtblauwe kleur. Ik heb denk ik wel drie maal langs de doos gelopen voordat ik door had dat de onderzetters lichtblauw zijn. Op bovenstaande foto is de kleur prima te zien. Maar wanneer het daglicht er vol op schijnt is het erg moeilijk te constateren.
Het mooie aan deze set is dat ze alle twaalf nog in de doos zitten. Ooit verkocht bij het Friesche Schathuis in Leeuwarden.
Een kleine geschiedenis van het Friesche Schathuis….
Het bestaat nog, een warenhuis in familiehanden waar de eigenaren dagelijks in de winkel staan. En dat in een tijd dat grote retail-ketens elkaar de markt uit concurreren.
Het Friese Schathuis staat sinds 1970 in Drachten, strategisch gelegen tussen het museum- en Raadhuisplein. Edwin Luiks (53) zwaait er samen met zijn echtgenote en vader de scepter. De opvallende bedrijfsnaam van de keten werd ooit door zijn opa verzonnen. Want een keten was het, tot aan het eind van de vorige eeuw.
Friese Schathuizen waren behalve in Drachten te vinden in Heerenveen en Leeuwarden. Daar in de provinciehoofdstad begon het 85 jaar geleden allemaal. ,,Er werd toen nog van de winkeliers verwacht dat ze op zondag de gordijnen sloten in de vitrines”, vertelt de 79-jarige Hans Luiks, als de Drachtster koopzondag ter sprake komt.
Unieke producten
Damesmode, sieraden, kook- en verzorgingsartikelen, daar draait het al die jaren om. ,,Waar mensen vroeger om eau de cologne kwamen, verkopen we tegenwoordig shampoos en badgels’’, zegt de zoon. ,,Maar het idee is hetzelfde als in de jaren dertig.” Enkele dames struinen ondertussen langs de uitgestalde waren en worden daar waar nodig vriendelijk van advies voorzien.
De Luiks verkopen graag producten die in de omgeving nergens anders te koop zijn. Want daarmee zet je jezelf op de kaart. Er komen geen vertegenwoordigers meer over de vloer, zeker niet dagelijks zoals toen Hans nog de dienst uitmaakte. Nee, de Luiks gaan nu zelf beurzen in Frankfurt en Parijs af om contact te leggen met fabrikanten. Zelf importeren is het devies, daarmee voorzie je je klanten van unieke producten.
Wat het bedrijf kenmerkt is de kijk op de markt. Tijdens de crisis van de jaren tachtig ging het Schathuis goedkopere producten verkopen. Toen prijsvechters met producten uit Azië de dienst begonnen uit te maken, ging het Schathuis de strijd niet aan, maar positioneerde zich juist hoger.
Onstuimig
,,De grootwinkelbedrijven zijn dan ook nooit onze grootste bedreiging geweest”, durft Edwin wel te stellen. ,,De markt is op het moment wel veel onstuimiger dan vroeger, toen kon je nog wel een peil trekken op de ontwikkelingen als je goed naar de cijfers keek.”
Zijn vader is het daar ten volle mee eens: ,,In het verleden kon je voor een paar maanden inschatten wat de omzet zou zijn. Nu varieert het elke maand.” Dat is ook een reden dat er praktisch geen voorraad meer wordt aangehouden. ,,Want zelfs die pannen uit Italië kunnen we binnen een paar dagen weer binnen hebben.”
Vroeger was er nog een Schathuismagazijn in Heerenveen en ging bestellen bij de groothandel per brief. ,,Toen zaten onze leveranciers in Nederland hoor, in het buitenland zouden ze ons niet begrepen hebben”, grapt de zoon van de oprichter.
Een doos met slangelerenprint en van binnen super zacht gestoffeerd. Een betere plek kunnen de onderzetters niet hebben!
Mooi groen is niet lelijk… dat schrijf ik omdat ik eigenlijk nooit van groen hield… maar een mens is nooit te oud om te veranderen en inmiddels waardeer ik de kleur groen ook. Zeker in het glaswerk. Annagroen is veruit mijn favoriet maar het bovenstaande opaline groen is ook niet te versmaden. En wat te denken van saffier groen of jade groen. Er zijn prachtige tinten groen.
Onze dochter is geen verzamelaar en kan heel goed opruimen. Voor mij een groot voordeel. Want bovenstaande drie stukken komen uit haar inboedel. Ze vond haar huis te vol en er moest wat uit. Zo kwam er laatst een doosje glaswerk vanuit Den Haag naar de Achterhoek. Met leuke items. O.a. deze drie licht groene stukken. Bovenstaand lampje is niet meer compleet. Maar ergens stond nog een lampenglas in de kast en die past er wel op. Nu nog op zoek naar een lampje die in de fitting past. dat zal nog lastig worden omdat ik heb gezien dat er een lampje in moet met een bajonet aansluiting (die wordt er niet in geschroefd maar ingeklikt). Mijn oude naaimachine had ook zo’n lampje. En dan is het afwachten of deze het nog doet. Het is in ieder geval wel leuk om naar te kijken.
De kop en schotel is gemaakt in Frankrijk. Ze zijn er in lichtblauw en lichtgroen. Ergens in een doos heb ik ook nog enkele groene exemplaren. Zodra het glasmuseum meer in beeld komt komen deze ook wel weer tevoorschijn. Geduld is een schone zaak in deze.
Het schaaltje is van Walther glas, Duitsland. Het is het motief Zentrum ontworpen rond 1933. Deze uitvoering in opaline glas had ik nog niet eerder gezien. Mooi juweeltje dus.
Mijn vakantie was anders dan anders. Maar daardoor heb ik wel veel kringlopen bezocht. Zo was ik naar museum Lalique in Doesburg geweest en op één of andere manier kan ik de weg terug naar huis nooit goed vinden en kwam daardoor in Zutphen uit. Wel aan de goede kant van Zutphen. Voor mij is dat de kant waar de kringloop zich bevind. Dus gelijk die maar bezocht. Hier kocht ik bovenstaand eierdopje. Zegge en schrijve voor € 0,25 Een koopje voor een hoogbejaard eierdopje.
Het is een Frans eierdopje van opaline glas in een onbestemde caramel kleur. Niet de kleur waar ik echt warm voor loop. Maar met het blauwe opaline eierdopje dat ik al heb, in mijn achterhoofd, zou het wel een mooi setje vormen. Nu staan ze samen in mijn grote vitrinekast met opaline glas te pronken.
Ik had in gedachten dat deze hetzelfde zou zijn als de blauwe. Maar toen ik deze erbij pakte zag ik meteen dat het toch anders was. Deze heeft namelijk een gebrokkelde rand, zoals een aantal doorzichtige eierdoppen die ik heb. En dat heeft de blauwe niet.
Ik kijk regelmatig naar Bares für Rares op de Duitse tv-zender. Dat is een soort kunst en kitsch programma waarin van alles getaxeerd wordt en dan verkocht aan een team van handelaren aan de hoogste bieder. Vergelijkbaar met het Nederlandse programma Cash or Trash met Martien Meiland. Maar onze voorkeur gaat echt uit naar de Duitse variant. Vorige week kwam bij Bares für Rares een mooie gestoken camee voorbij en dat herinnerde mij eraan dat ik bovenstaande camee van glas nog niet had laten zien. Deze heb ik gekocht me een lotje andere camees. Geen oude maar wel leuk genoeg om in de vitrinekast te leggen bij de toiletstellen. Maar dat ik het lotje kocht had te maken met dat deze paarse glazen camee erbij zat. De omlijsting was al stuk en er was ook een klein stukje af. Maar dat deerde niet. Het was mooi genoeg.
Wanneer je nu goed kijkt zie je dat het rechts onder een grote chip mist. Het is daar veel doorschijnender geworden. Dit is mijn eigen schuld. Ik dacht dat ik de camee wel weer in de zetting kon prutsen. Dat lukte ook aardig, maar door niet goed op te letten liet ik de glazen camee uit de zetting vallen op onze stenen keukenvloer….het gevolg…de chip eruit was nog groter geworden. Maar gelukkig is niet verder afgebroken zodat deze toch nog te pronk kan liggen.
Wel een leer voor een volgende keer….gewoon niet zelf met mijn glaswerk gaan prutsen in de keuken. Als het valt, valt het ook echt kapot!
Onderstaand nog een camee uit dezelfde lot camees. De zwarte ondergrond is van glas, maar het meisjeshoofd van een soort kunststof. Mooi maar niet oud.
Ooit kocht ik dit Anna groene wijwaterbakje bij de Sint Vincentius in Groenlo. Ik weet nog dat ik erg lang heb zitten dubben of ik het wel zou kopen. Aan de foto is namelijk al te zien dat deze ook goed gebruikt is als wijwaterbakje. De kalksporen van het wijwater (= gewijd water = water dat door de priester is gewijd tot heilig water) zitten er nog in. En ook het oorspronkelijke touwtje waar aan het aan een muur bevestigd is geweest zit er nog aan. De prijs was vijf gulden! Voor iemand die toen glaswerk kocht wat tussen de vijftig cent en een gulden uitgaf per item, toch een heel bedrag. Maar omdat ik het niet eerder had gezien en het ook nog Anna groen was heb ik het meegenomen.
Al gauw kwam ik erachter dat het toch wel een zeldzaam stuk glaswerk is. Het is namelijk gemaakt in Leerdam en omdat er niet veel animo voor was is het niet echt in productie genomen. Het is ontworpen rond 1927/1928 door W.A.M. Harzing.
Iedereen kent wel de glazen onderzetters die elk huishouden in de kast had staan. Omdat ze eigenlijk super onhandig zijn komen ze met grote getale in de glasbak of bij de kringloop terecht. Vandaag laat ik aantal onderzetters zien die niet heel algemeen voorkwamen. Bovenstaand zijn de doorzichtige variant te zien.
Maar deze variant is ook gemaakt in een bijzondere kleur groen die meerblauw wordt genoemd. Maar ook in pikzwart glas.
Ik laat de onderkant van de zwarte onderzetter zien omdat hierin ook het mooie reliëfpatroon te zien is.
Zoals beloofd vandaag een ander lepeldoosje. Dit doosje is vergelijkbaar met de vorige twee. Maar het is wel een echt lepeldoosje wat ook te zien is aan de ingeperste tekst LEPELTJES. Dit doosje heeft een iets andere sluiting, maar is nog wel helemaal heel.
Het doosje vond ik een aantal jaren terug in mijn favoriete kringloop. Ik moest er naar kringloopbegrippen wel de hoofdprijs voor betalen. Maar ik heb het toch gedaan. Temeer ook omdat mijn koekjestrommels in dezelfde stijl, ook het zelfde pers motief hebben. Ik wist er er een lepeltjesdoos van bestond maar had deze nog nooit in werkelijkheid gezien in al die jaren dat ik glas verzamel. En nog steeds is dit het enige exemplaar dat ik in werkelijkheid heb gezien. Dus het was voor mij de hoofdprijs wel waard.
Wanneer we aan Scandinavië denken, denken we aan stoere Vikingen. Vandaag zo’n robuust Scandinavische Viking. Om precies te zijn. Hij is gemaakt bij de glasfabriek Pukeberg in Zweden. En bestaat echt uit een blok massief glas, wat je ook verwacht bij een stoere Viking.
De Viking heeft nog steeds zijn originele stickers. Deze vermeld ook de ontwerper: Uno Westerberg.
UNO WESTERBERG
1914 – 1985
Uno Westerberg wordt sterk geassocieerd met de glasblazerij van Pukeberg, waar het Design Archief haar huidige pand heeft. Uno Westerberg las voor aan interieurontwerper bij Konstfack in Stockholm, maar het was niet op dit gebied dat hij een professional werd. In plaats daarvan mocht hij binnen glas werken. Uno Westerberg begon als 21-jarige als ontwerper van verlichtingsglas bij de lampenfabriek van Arvid Böhlmark in Stockholm, die toen eigenaar was van de glasfabriek van Pukeberg. In Pukeberg werd het glas van Uno Westerberg geproduceerd. Er waren strakke lampen in klassieke vormen. Zijn armaturen, bedoeld voor openbare omgevingen, werden gevonden in gebouwen van People’s House, in kerken en restaurants. In 1964 verplaatste de lampenfabriek van Böhlmark de volledige armatuurproductie en het hoofdkantoor naar Pukeberg. In de jaren zestig werd het ontwerp van Uno Westerberg steeds meer geconcentreerd op plafondverlichting, wand- en tafelbeslag voor thuisomgeving. Met een van zijn tafellampen, gemaakt in overtollige technologie, is hij vertegenwoordigd in het Museum of Modern Art in New York.
Parallel aan het verlichtingsglas werkte Uno Westerberg met sierglas. De Spectra- serie , die bestond uit schalen en vazen, werd naar vele landen geëxporteerd en werd met groot succes verkocht, vooral in de Verenigde Staten. Toen Böhlmarks halverwege de jaren zeventig de productie van fluorescerend glas stopzette, werd Uno Westerberg artistiek leider van Pukeberg Glassworks. Het waren zijn series Stratos , Ulla en Korall die voornamelijk de basis vormden voor de productie van Pukeberg en die de molen een blijvend succes gaven. Hij besteedde ook veel tijd aan het kunstglas.
Uno Westerberg ontwierp veel objecten in een klassieke en functionele geest. Hij had een goede materiaalkennis en probeerde zijn ontwerptaal te combineren met de marktvraag. Hij toonde een meer burleske ontwerptaal in een aantal cadeauartikelen die ontworpen waren voor een groeiende toeristenmarkt. Kandelaars, boekdrukpersen en asbakken waren enkele van dergelijke producten, waarbij Vikingen, boten, clowns en verschillende soorten dieren populaire motieven waren. Uno Westerberg werkte tot 1981 bij de glasblazerij van Pukeberg.
Deze periode herdenken we 75 jaar bevrijding. Helaas worden alle herdenkingen en festiviteiten nu afgelast door Corona. Maar daarom een eerbetoon aan alle mensen die mee hebben gewerkt aan de mogelijkheid dat wij nu in een vrij land wonen, vandaag deze fles. Hoewel deze eerste foto doet vermoeden dat deze 5 jaar na de bevrijding is gemaakt klopt het niet. Maar wel dat het een bevrijdingsfles is gezien de opdruk in oranje wit en blauw. Het eerste tafereel laat ons land zien in tijd van oorlog.
Het volgende tafereel laat een stuk van onze bevrijding zien die in 1945 werd ingezet.
Na de bevrijding begonnen de inwoners van Nederland met de opbouw van het land. Dat is verderop de fles te zien en dan zien we ook het jaartal 1955 verschijnen. De ontwikkeling van ons land ging door. Ik vind deze fles een mooi inkijkje geven van onze geschiedenis. Wat de inhoud van deze fles is geweest weet ik niet, maar ik kan me voorstellen dat er oranjelikeur of oranjebitter in heeft gezeten.
